Lại một mùa thi đại học nữa sắp tới, các bạn học sinh vất vả biết bao nhiêu về việc chuẩn bị kiến thức, tài liệu ôn thi. Bên cạnh đó, các bậc phụ huynh biết bao nhiêu lo lắng. Lo lắng về việc con mình có vào được đại học không, con mình đã chọn đúng nghành nghề chưa, và khi ra trường có xin được việc không?. 

Biết bao nhiêu câu hỏi với những băng khoăn bồn chồn. Dưới đây là một số tham khảo giúp các bậc phụ huynh có thể giúp con mình chọn được đúng nghành nghề.

 Làm thế nào để chọn đúng nghề khi thi đại học 

1. Ở trường đó, thì ngành đó như thế nào có tốt hơn các trường khác không? 

Có một thanh niên học 12 năm phổ thông cũng khá, khi thi vào đại học đã theo lời khuyên của cha mà chọn Trường Đại học Hàng hải. Anh đạt được mức điểm đi học ở nước ngoài và qua đó học cũng không tồi. Đến một hôm, anh gặp một tình huống thực hành: nhà trường đem tàu đưa sinh viên ra cách xa bờ, phát cho mỗi người một cái phao và yêu cầu nhảy xuống, tự bơi vào bờ. Anh này xoay xở riết rồi cũng bơi tới bờ nhưng bị "tởn tới già". 

Anh đành phải nộp đơn xin chuyển trường luôn vì tự thấy mình không thể nào thích hợp với cái nghề sông biển tưởng oai mà kinh khủng đến như vậy. Chuyển sang học nghề vệ sĩ, anh ra trường và công tác rất tiến bộ, trải qua một qua trình làm việc anh đã sớm trở thành một giám đốc công ty bảo vệ lớn ở Sài Gòn. Giá như sớm biết các thông tin về yêu cầu mà ngành hàng hải đòi hỏi đối với các thuyền trưởng tương lai thì chắc anh đã sớm chọn nghề khác rồi. 

Để tìm được thông tin cần thiết, để nắm phần nào "lai lịch" của đối tượng mình nhắm chọn, trong hoàn cảnh hiện nay chúng ta có thể dự các buổi nghe các trường đại học, cao đẳng tự giới thiệu, các hội chợ tìm việc làm hoặc tự đi tìm hiểu trên cơ sở hỏi thăm người trong nghề. Đến các trung tâm tư vấn hướng nghiệp để hỏi là việc rất nên làm, chỉ tiếc là khó có dịp; đây có thể xem là khoản mà ngành giáo dục đang "nợ" học sinh phổ thông. Hy vọng là các nhà sư phạm sẽ sớm có công trình đáp ứng phần nào nhu cầu chính đáng này của người chọn ngành nghề.  

2. Bạn có thực sự hiểu, yêu thích ngành mình chọn không? 

Đây là câu hỏi rất quan trọng và nếu trả lời là "có" thì bạn nên cầm bút liệt kê lý do mình yêu thích nó. Có những ngành mình yêu thích mà khi phải liệt kê các lý do, tự ta sẽ phát hiện là nhiều hoặc tất cả lý do đều không cơ bản tí nào. Khi đó, bạn hãy cảnh giác với sự lựa chọn của mình. 

Quyết định gắn bó cuộc đời với một đối tượng mà mình chưa rõ lý do tại sao mình yêu thích, hoặc vì một lý do không cơ bản luôn là một quyết định tiềm ẩn khả năng đổ vỡ sau này. Đành rằng có không ít trường hợp thành công nhờ "tin nhau trước, yêu nhau sau" nhưng bạn hãy cố gắng trả lời câu hỏi thứ hai này càng sâu sắc càng tốt. Bạn sẽ tránh được tình trạng đi vòng, thử và sai, sẽ tiết kiệm được nhiều năm tháng tuổi xuân quý báu và đẹp đẽ của mình. 

3. Ta có đáp ứng được yêu cầu của nghề đó, có thể khắc phục được sở đoản để sống lâu dài với nghề đó, bằng nghề đó hay không? 

Đây là câu hỏi mà khi mới 19-20 tuổi, nhiều bạn không đặt ra hoặc nếu có đặt thì lại trả lời một cách hời hợt, thường là đánh giá không đúng mình. Có người quá chủ quan tự cho mình "dư sức", có người lại quá tự ti thấy mình không sao đáp ứng được yêu cầu của ngành nghề nào hết. Xin nhớ một nguyên tắc chung: cần nhìn ra sở trường lẫn sở đoản của mình. Ở đây, nếu bạn đã trả lời "có" đối với câu hỏi thứ hai đã nêu ở trên, hơn nữa tình yêu của bạn, hứng thú của bạn đối với ngành nghề đã nhắm chọn là thật sự lớn lao thì bạn có nhiều hy vọng khơi dậy được các tiềm năng, khắc phục được các sở đoản của mình để thích ứng với nghề, để tiến bộ lâu dài. Bởi hứng thú mạnh mẽ sẽ biến tiềm năng của bạn thành năng lực. 

4. Sức học mình đến đâu so với người ta? 

Đây là câu hỏi rất khó trả lời. Ta chỉ có thể phỏng đoán vì khó mà so được sức học của mình với sức học của những người sẽ chọn cùng ngành và trường với mình. Ở đây, các thông tin về điểm chuẩn tuyển sinh cùng hệ số chọi trong vài năm gần đây sẽ giúp bạn tự “định vị”, từ đó mà dự đoán xác suất đậu của mình (xin nhắc lại xác suất mà thôi) là cao hay thấp. Bạn hãy lưu ý một thực tế là tuy một số trường, ngành không có hệ số chọi cao nhưng những người đến thi đều là người học giỏi, toàn là "thứ dữ" hết nên điểm chuẩn vẫn cứ chót vót. Còn nếu bạn tự thấy mình quá yếu hoặc hoàn toàn không muốn đi học nữa thì tốt hơn là nên đi làm, đừng ghi tên thi làm chi. 

5. Gia cảnh có cho phép không? 

Câu hỏi này rất đáng được quan tâm đối với những bạn có gia cảnh khó khăn: nhà nghèo, ít có tiền chu cấp để ở và học tại những thành phố lớn có mức sống đắt đỏ; hoặc nhà cần có người sớm ra đi làm để phụ cha mẹ nuôi em... Có trường thời gian học kéo dài 5-6 năm, có trường đòi hỏi ít thời gian học hơn, học phí thấp hơn, ở gần nhà hơn,... 

Sau khi suy nghĩ thật kỹ để trả lời 5 câu hỏi trên, bạn mới nên hạ bút: trước là chọn ngành, sau đó mới chọn trường (chọn đại học, cao đẳng hay trung học chuyên nghiệp tùy theo trình độ của mình hoặc gia cảnh riêng). Như vậy, ngành sẽ là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt cách lựa chọn nguyện vọng của bạn bởi ngành đi liền với nghề. Đừng chọn trường cao đẳng hay trung học chuyên nghiệp với mục đích làm nơi tạm lánh để tranh thủ luyện thi vào đại học năm sau. 

Với những chia sẻ trên, hi vọng rằng các bạn sinh viên hoàn toàn có thể chọn đúng ngành nghề mình đã chọn, và không đi sai đường trật lối ngay từ đầu 

Chúc các bạn trẻ thành công! 

Share this article

Xuân Trung

Xuân Trung

Chia sẻ kinh nghiệm cá nhân, chia sẻ thông tin mà tôi biết. 

Website: xuantrung.info